शिक्षासङ्कायः

Dean of the Faculty Dean of the Faculty

प्रो. के. भारतभूषणः
आचार्यः, शिक्षाविभागः
Since Jul, 2004

शिक्षाशास्त्रासटायस्य अग्त्वेन शिक्षाशास्त्राविभागः श्रीलालबहादुरशास्त्राराष्ट्रियसंस्कृतविद्यापीठस्य एकः प्रमुऽः विभागो{स्ति। विभागस्य लक्ष्यमस्ति यत् संस्कृतशिक्षाक्षेत्रो शिक्षणाध्गिमप्रणालिषु सामर्थ्यविकासाय प्रतिब(ाः कौशलसम्पन्नाः आत्मविश्वासान्विताः शिक्षकाः अध्यापकाश्च सज्जीकर्तव्याः इति। अस्य प्रयोजनस्य प्राप्तये विभागस्य मुख्यध्येयं संस्कृतशिक्षणाधरितानां शिक्षणाध्गिमप्रणालीनां प्रभाविनियोजनस्य अभिकल्पनस्य, क्रियान्वयनस्य, नवचारिकार्यक्रमाणां संवर्ध्नं सहैव अन्तर्विद्यान्वितशोधेपागमानां प्रयोज्यतायाः उपादेयतायाः च निश्चीकरणं चास्ति। विभागेन शिक्षाशास्त्रि-शिक्षाचार्य-विशिष्टाचार्य-विद्यावारिध्पिठ्यक्रमाणां स×चालनं विध्ीयते। शिक्षाशास्त्रि-शिक्षाचार्य-पाठ्यक्रमौ छब्थ्ज्म्.2009 एव×च संशोध्तिद्विवर्षीय-शिक्षाशास्त्रि- छब्ज्म् अध्नियमः .2014 इत्यनयोः अनुरूपोवर्तते तथा च छब्ज्म् मान्यता विभूषितो वर्तते। अत्रा प्रवेशः ैपों ैेंजतप म्दजतंदबम ज्मेज एव×च ैपों ।बींतलं म्दजतंदबम ज्मेज उभयोः स्तरे उभाभ्यां परीक्षाभ्यां जायते। या च परीक्षा विद्यापीठस्तरे जायते। एवमेव विद्यावारिध्पिरीक्षा टपकलं टंतपकीप म्दजतंदबम ज्मेज अपि विध्ीयते। अस्य पाठ्यक्रमस्य षण्मासिकपाठ्यक्रमकार्यक्रमः यू. जी.सी. 2016 इति नियमानुसारेण जायते। एकवर्षीयविशिष्टाचार्यशिक्षापाठ्यक्रमः ;एम.पिफल.द्ध सत्रा(र्द्वये स×चाल्यते। यदर्थं प्रवेशपरीक्षा विद्यापीठेन स×चाल्यते। साम्प्रतमंय विभाग उत्कृष्टभौतिकसाध्नैः सौविध्यैश्च सुसज्जितो{स्ति। शिक्षासटायस्य छात्रोभ्यः व्यावहारिकज्ञानप्रदानाय विभागीयपुस्तकालयः, संसाध्नकक्षः, शैक्षिकप्रौद्योगिकीकक्षः, शिक्षामनोविज्ञानं, सामाजिकविज्ञानं, भाषाप्रयोगशाला चेत्यादीनि संसाध्नानि समुपलब्धनि सन्ति। विभागो{यं सुयोग्यैः सुप्रशिक्षतैः अनुभाविभिः अध्यापकैः सम्पन्नो{स्ति। यैः च स्वस्वविषयेषु विशेषज्ञताम उत्कृष्टप्रावीण्यं च संधर्यते। प्रत्येकं शैक्षिकसत्रो विभागीयायाः ‘शिक्षाज्योतिः’ - पत्रिकायाः प्रकाशनं जायते। यत्रा विभागीयपाठ्यक्रमेषु अध्ीयानेभ्यः विद्यार्थिभ्यः रचनात्माकाभिव्यक्तये अवसरः प्रदीयते । संकायविकासाय शिक्षासम्ब(ज्वलन्तसमसामायिकविषयेषु विभागेन प्रतिवर्षं राष्ट्रियसंगोष्ठी, कार्यशाला विशिष्टव्याख्यानानि च यथासमयं समायोज्यन्ते । यत्रा समाहूताः विषयविशेषज्ञाः विद्वांसः विभागीयाः प्राध्यापकाः च छब्ज्म्ए न्ळब् इत्यनयोराधरेण पाठ्यक्रमम् अद्यतनं प्रासग्किं च कुर्वन्ति। शिक्षाचार्य-विशिष्टाचार्य-विद्यावारिध्स्तिरेषु औपचारिकरूपेण क्रियमाणानि शोध्कार्याणि मुख्यतः शिक्षादर्शनं, शिक्षामनोविज्ञानं, प्राचीनभारतीयशिक्षा, इत्यादीनां सन्दर्भे शास्त्रासमीक्षादिविषयेषु केन्द्रिताः भवन्ति। मानवसंसाध्नविकासमन्त्रालयस्य 2017 तमे वर्षे ‘पण्डितमदनमोहनमालवीयराष्ट्रियशिक्षकशिक्षणमिशन्’ इत्यस्यान्तर्गत्वेन शिक्षणाध्गिमकेन्द्रं स्थापितम्। यच्च भाषाशिक्षणस्य संवर्ध्नाय कृतसटल्पम् अस्ति। तथा च यथासमयं शिक्षकप्रशिक्षणकार्यक्रमाणाम् आयोजनं करोति। 2018 तमे वर्षे विश्वविद्यालयस्य अयं विभागः राष्ट्रियसंसाध्नकेन्द्रं ;छत्ब्द्ध एव×च सटायानुबोध्न कार्यक्रमकेन्द्ररूपेण नामाटितमस्ति। यस्यान्तर्गतत्वेन ‘ैॅ।ल्।ड’ एव×च ‘डव्व्ब्े’ म×चेषु ऑनलाइनलर्निग्अध्गिमहेतवे व्याख्यानानां ध्वनिचित्रामुद्रणं ;रिकॉर्डद्ध स×जातमस्ति ।